Son üç dört ay içerisinde otomat satışları yüzde 50 artarten bu dönemde işinden olan pekçok insanın geçim kaynağını otomattan kazandıkları oluşturuyor.

Fiyatları 100 dolardan başlayıp 5 bin dolara kadar çıkan ucuz kahve, şekerleme, sakız gibi otomatlar, krizde işsiz kalanlara yeni bir gelir kapısı yarattı. Son üç-dört ay içinde otomat satışlarının yüzde 50 arttığını belirten Elektral Dış Ticaret Yönetmeni Mustafa Oran, "Otomat piyasası kriz nedeniyle yüzde 100'ün üzerinde bir büyüme performansı gösterecek" dedi. ACK Vending'in ortağı Emel Kök ise, son dönemde otomat satışlarında patlama yaşandığını belirterek, "Otomatlar artık insanların tek geçim kaynağı olmaya başladı" dedi.

Geçtiğimiz yıllarda sadece büyük tesislerin içinde bulunan veya küçük girişimcilerin dükkan veya cadde önlerine koyduğu otomatları bugün artık her yerde görmek mümkün. İş yerlerinden hastanelere, havalanlarından, tuvaletlere kadar giren otomatların geniş bir ürün yalpazesi bulunuyor. Şekerden çoraba, sağlık ürünlerinden bijuteriye kadar birçok ürünü otomatlardan satın almak mümkün.

3-4 ayda maliyeti karşılıyor

Elektral Dış Ticaret Yönetmeni Mustafa Oran, kriz nedeniyle işsiz kalan veya ek gelire daha çok ihtiyaç duyanların özellikle ucuz otomatlara yönelmeye başladığını, otomat satışlarında son birkaç ayda yüzde 50 artış yaşandığını söyledi. Pazarın yüzde 30 büyüdüğünü Oran, piyasanın kriz sayesinde yüzde 100 büyümesini beklediklerini kaydetti.

Oran, makinelerin 3-4 ay içinde maliyetini karşıladığına dikkat çekerek, "Günde 1 saat harcayarak boşalan yiyecek/içecekleri doldurmak ve para değişimini sağlayarak otomat işini yürütmek mümkün.

Otomatlarda borç yok, kredi yok, alacak verecek yok, direk nakit parayla çalışıyor. Bu günlük nakit gelir de krizde otomatları daha bir cazip hale getiriyor" diye konuştu.

ACK Vending'in ortağı Emel Kök de, küçük bir sermaye ile birkaç otomat alıp bunları işleten girişimcilerin yanısıra artık yüzlerce otomata milyonlarca dolar yatırım yapan büyük girişimcilerin de pazara girmeye başladığına dikkat çekti. Türkiye'de 50 bine yakın insanın tek geçim kaynağını otomatların oluşturduğunu anlatan Kök, 50 bin kişinin de otomatlardan ek gelir elde ettiğini ifade etti. Kök, "Otomat satışları ve işletmesi her geçen gün büyüyor, krizle birlikte kolay geçim kapısı olan bu aletlerin satışı daha da artıyor. 5 yıl önce satışlarımızın çoğunu birkaç otomatla ek gelir elde etmek isteyen vatandaşlara yaparken bugün tek bir kişi veya şirkete bin 500 otomat satabiliyoruz. 500 dolarlık otomatlardan bin 500 adet alıp yarım milyon dolar sermaye ile bu işe giren müşterilerimiz var" dedi.

Chipli kimlik kartları sigara otomatlarını yaratacak

Nüfus cüzdanlarının yerine 2010'dan itibaren çipli kimlik kartlarının kullanılacak olmasının da otomat pazarını büyüteceği düşünülüyor. Avrupa ülkelerinde çipli kimlik kartları sayesinde 18 yaş sınırını belirleyerek sigara ve alkollü içki satan otomatlar oldukça fazla iken, Türkiye'de yaşı belirleyebilecek kimlik kartları olmaması nedeniyle otomatlardan sigara ve alkollü içki satılması yasak.

Sıcak/soğuk çay kahve otomatları satan Gün Vending'in sahibi Can Husalar, 2010'dan sonra çevrede kahve veya bisküvi otomatlarından daha çok sigara satan otomatlar görüleceğine dikkat çekti. Husalar, "Yavaş yavaş büfelerin yerini otomatlar alıyor. Sigara otomatı ile de birlikte otomatlar bize kaldırımlar kadar sıradan görünecek. Şimdiden akıllı kart gibi kontör karşılığı veya kredi kartıyla çalışan otomatlar kullanılmaya başlandı. Yakın zamanda kartlı otomatlar da sıradanlaşacak, euroyu, doları veya başka paraları tanıyabilen, GPRS'e uyumlu otomatlar da kullanılacak" dedi.

Dia