Yazdığı Mor İnek (Purple Cow) kitabıyla dünyada adından söz ettiren Seth Godin, bu çalışmasında çeşitli sektörlerden, ürün gruplarından başarı örneklerine de yer veriyor. Büyük, orta ya da küçük ölçekli girişimcilerin kendilerine önemli mesaj ve dersler bulabileceği bu örnekleri sizler için derledik. 

1.  E-yazar'dan e-dersler  
İnsan bir mor inek olabilir mi? M.J. Rose çok başarılı bir e-roman yazarı olmaya karar vermeden önce, başarılı bir yazar olma yolunda ilerliyordu. Rose 1998'de ilk e-kitabını yazdı ve kendisi yayınlattı. Bundan bir yıl kadar kısa bir süre içinde Amazon.com'da ilk sıralara yerleşip, Doubleday Kitap Klübü'nün de dikkatini çekti. Rose'un romanını alarak bu yöntemle ilk kez yazarın kendisi tarafından yayınlanan bir kitabı da yayınları arasına kattı. Bundan kısa bir süre sonra ise kitap Pocket Books (Cep Kitapları) tarafından da basıldı. Yayıncılık dünyasına arka kapıdan girebilmek ne kadar imkansız gibi görünse de Rose o kadar dikkat çekiciydi ki bunu başardı. Büyük yayınevleri bugüne kadar Rose'un dört romanını yayınladı. Rose'un son olarak basılan kitabının adı Sheet Music (Ballantine Yayınevi, Mayıs 2003). Douglas Clegg ile birlikte Buzz Your Book adında bir kitap daha yazan Rose, halen internet üzerinden girişimci yazarlara bu doğrultuda dersler veriyor.

2. Dergicilik işindeki en büyük sır
1997 yılında hayatımı değiştiren bir davet aldım. Alan Webber ve Bill Taylor, Colorado'nun Telluride kentine giderek elli kadar yabancıyla birkaç gün geçirmemi istediler. İşlerimin bütün sıkışıklığına rağmen, elbette gittim. Adı Fast Company Advance olan şirket, gerçekten parlak bir "mor"du. Fikirlerini, enerjilerini ve ağlarını paylaşmak arzusundaki sıra dışı insanlarla doluydu. First Company'nin kurucuları Alan ve Bill, dergicilik işinde pek rastlanmayan bir biçimde paralarını ortaya koymuşlardı. Fast Company dikkat çeken fikirlerle dolu bir dergi olmakla beraber, bir derginin nasıl olabileceğiyle ilgili tanımlamaları değiştirmeleri gerektiğini kavramış kişilerce de yönetiliyordu. Örneğin Alan ve Bill bir derginin Fortune ve Forbes gibi büyüyebilmesinin tek yolunun, istekli kişilerin sahip oldukları ağları buluşturmak olduğuna inanıyorlardı. Oradaki insanlara hediye ettikleri beyzbol şapkalarında da "iş, kişisel bir şeydir" yazılıydı.

Alan ve Bill son 6 yıl içinde benim hem arkadaşım ve kılavuzum hem de rol modelim oldular. Önemli fikirler geliştirmek , bir şirketi kurmak ve yönetmenin ne olduğunu anlatmak konusunda son derece belirleyici olmayı başardılar. En önemlisi de Fast Company hareketinin 1 milyondan fazla üyesine dahi olmanın ne anlama geldiğini gösterdiler. Söyledikleriyle yaptıkları hep tutarlı oldu ve her zaman sözlerinde durdular. Bu durumda Fast Company'nin şaşırtıcı başarısının sırrı sizce nedir? (Beş yılda hiç reklam vermeden neredeyse Fortune ve Forbes kadar büyüdüler) Cevap aslında basit: İnsanlar dergideki en iyi makalelerin fotokopisini aldılar ve pek çok kişiye ulaştırdılar. Fotokopilerle birlikte sattıkları aboneliklerin sayısı da arttı.

3. Tasarımda ticari düşünmek yerine ilham vermek
John McWade'i tasarımla ilgili bir yayın olan Before&After'ın birinci sayısında tanıdım. Before&After alanındaki diğer yayınlardan farklı. Renkli ve parlak bir yayın. Yılda dört kez basılır ve abonelerinin yüzde 97'si bütün sayıları saklar. Ne zaman kötü tasarım yapan biriyle karşılaşsam onu John'a gönderirim. Onun çıkardığı yayın ticari başarı için tasarlanmadı. Mükemmel olmak, şaşırtmak ve ilham vermek adına yaratıldı. Her sayısı, verilen her örnek ve yayınlanan her makale muhteşemdi.

4. Fikirlerini satarak popülerite kazananlar
Milyonlarca dolarlık bir ofis kiralamak için neden mühendislikten gelen bir yöneticinin danışmanlığına ihtiyaç duyulur. Çünkü Joel Spolsky büyük bir yazar olmakla beraber çok komik ve tümüyle dürüst biridir. Kendi yazılım şirketinin başında olan Spolsky, ürünlerinin pazarlamasını kendi kişisel web sayfası aracılığıyla yapıyor. "Joel Yazılım İşinde" başlıklı makalesini sitesinde yayınladığında pazarlamanın fantastik bir boyutu ortaya çıkarken, şirketin alandan hızla havalanmasını da sağladı. Müşterilerinin neredeyse tümü okurları arasından çıktı ve 44 farklı şehirde kazandığı popülerite için kelimenin tam anlamıyla beş kuruş harcamadı.

5. Microsoft ve Intel'in karşısında durabilmek
Pek çok şirket bilgisayar dünyasının değiştirebileceğine inanıyor. Buralarda çalışan mühendisler süper çip veya işletim sistemi geliştirmede son derece iddialıymış gibi görünebilir. Ancak neredeyse her seferinde uygulanan kötü pazarlama stratejileri yüzünden bu hayaller Microsoft veya Intel tarafından suya düşürülür. Matt Oberdofer farklı bir yaklaşım gösterdi. Kendisine ait Engineered Intelligerce şirketi, programcılara Windowslu PC'lerinde karışık paralel programlar yazmayı kolaylaştırmak ve bundan yüksek performans elde etmelerini sağlamak için sistemler geliştirmeye çalışıyor. Amaç ilgilenenlere bu işi paralel programlarla çok kolay başarabileceklerini göstermek ve sonra da birbirleriyle rekabet etmelerini sağlamak. İşin ucuna bir de ödül konduğunda, programcılık alanında tanınma beklentisiyle birlikte pek çok insan bu hizmeti daha çok ciddiye alarak yapmaya başladı ve geniş bir platform oluşturulmuş oldu.

6. T-Shirt'teki Lennon'ın sırrı
Stephen Sagmeister bir tasarımcı. Son olarak tasarladığı ürün bir T-Shirt. Üzerinde John Lennon'ın New York'ta çekilmiş bir fotoğrafı var. Tasarım harikası bu t-shirtte ilginç olan şey şu: Üzerindeki New York yazısında bazı harflerin yeri değiştirildiğinde Lennon'ın duruşu değişiyor ve kollarını göğsünde birleştiriyor. Bana kalırsa bu ürünü önce sanat direktörleri satın alacak. Çünkü cool ve zekice bir tasarım istediklerinde Lennon t-shirtündeki mükemmeliyeti hatırlayıp hemen Sagmeister'i arayacaklar.

7. Salata sadece salata mıdır?
İnsanların yemek pişirmeye artık daha az zaman ayırdıkları günümüzde salatanın vazgeçilmez bir yeri var. Biraz marul alıp üzerini de bir güzel süslediğinizde siz de çok iyi bir salata ortaya çıkarabilirsiniz. Dole, ayıklanmış, yıkanmış ve işlemden geçirilmiş malzemelerle salatayı marka ve garantiyle tanıştırdı. Bugün eşine akşam yemeği hazırlamak isteyen ve çok da acelesi olan bir koca için en hızlı çözümlerden biri markete gidip bir paket Dole salata almak olabilir. Kuşkusuz bu fikir toplantı odalarında başta epeyce alay konusu oldu. Hazır gıda devi Kraft'a da bir zamanlar çok gülen olmuştu, ama benzer yaratıcılıktaki iş fikirleri bugün milyonlarca dolarlık bir pazarı meydana getirmiş bulunuyor.

8. Dijital kamerası olan herkes haberci olma yolunda
CameraPlanet şirketi on yılı aşkın bir süredir hizmet veriyor. Ama asıl varlığını bundan sonra gösterecek. Dijital teknolojinin gelişmesiyle birlikte bugün dünyanın her yerinde çok sayıda insanın elinde birbirine benzer özellikleri olan dijital kameralar var. Ve bazı haber ağları bu kameralarla çekilen görüntüleri öyküsünü de yazarak haber haline getiriyorlar. CameraPlanet elinde bir video kamera olan herkesin bir CNN muhabiri gibi çalışabileceği fikrine dayalı bir iş yapıyor. Günün herhangi bir anında dünyanın herhangi bir yerinde yaşanabilecek çok çeşitli olayları görüntüleriyle aktarabilecek potansiyelde çok sayıda insan olduğunu düşünüyor.

9. Lastikler sıkıcı mıdır?
Black Circles tek lastiği bile bulunmayan ve sadece 7 personele sahip bir lastik firması. Şirketin başında Mike Welch adında 24 yaşındaki genç bir yönetici var. Eğitimine 15 yaşında son veren Welch'in şirketi İngiltere'de geleneksel lastik sanayini hayrete düşürüyor. Welch büyük bir cesaretle malı doğrudan imalatçıdan satın alıyor ve yine doğrudan doğruya tüketiciye ulaştırıyor. Yerel mağazalardan da yüzde 25-50 daha düşük fiyata satış yapıyor. Ocak 2002'de kurulan Black Circles birinci yılın sonunda satışlarını 400 bin sterline ulaştırdı. 2003 cirosunun 1.2-1.6 milyon sterlin olarak gerçekleşmesi beklenirken, satışlarını da 2004'te 2.5 milyon sterline çıkaracağı tahmin ediliyor. Black Circles'ın halen Sainsbury, Marks and Spencer ve McDonald's gibi dev kurumsal müşterileri de bulunuyor.

Online veya telefonla sipariş yoluyla satış yapan şirket İngiltere genelindeki 300 bağımsız garajla oluşturulmuş büyük bir işbirliği ağına sahip. Bu sayının yıl sonunda 800'e ulaşması bekleniyor ki bu da kendisini İngiltere'nin en büyük bağımsız lastik perakendecisi haline getirecek. Bir süre önce Ford tarafından satın alınan Kwik-Fit (Avrupa'nın en büyük lastik ve egzoz işletmesi) ise İngiltere genelinde 650 merkezle çalışıyor.

10. Etiket ve dayanıklılık
Ohio'nun Chillicothe kentinde kurulu bulunan Infosight Corporation'un felsefesi "Eğer yapabiliyorsanız, biz mutlaka arkanızda olacağız". Ağırlıklı olarak metal sanayi ürünlerine yönelik etiketler üreten İnfosight yaratıcılardan gelen her tür kağıt ya da plastik etiket önerisini kibarca reddediyor ve "Biz çok daha sıkı bir çözümün peşindeyiz" açıklamasını yapıyor. Firmanın metal sanayine yönelik olarak tasarladığı metal kaplamalı etiketler üretim hattında endüstriyel lazer yazıcılar tarafından barkodlanıyor. Metal ürünlerine uygulanan asitle yıkama ve sertleştirme aşamaları öncesinde iliştirilebiliyor ve sonraki işlemlerde hiçbir şekilde zarar görmüyor. Asitle yıkama işleminde metal ürün 100-180 derecedeki sülfürik veya hidroklorik asitte iki saat bekletiliyor. Ardından 1400 derecelik fırında 48 saat süren pişirme işlemi gerçekleşiyor. Bütün bu işkencelerden sonra bile etiket rahatlıkla okunuyor ve barkod kasada taranabiliyor. Hata payı ise sadece yüzde 1.

11. Kırmaktan korkmayın, yeri boş kalmayacak
Kuzey Carolina'daki Replacement Wares firması evinizde kırılan her şeyin yerini doldurmak konusunda çok iddialı. Bu alanda hem çok fazla rekabet yok hem de pazarlama çok ucuza malediliyor. Firma The New Yorker'a çok küçük birkaç ilan vermiş. Asıl tanıtım ise kulaktan kulağa yapılıyor. Bir akşam yemeği davetinin ardından ev sahibi kırılan tabağını yapıştırmaya çalışırken misafir ona Replacement Wares'den ve mükemmel hizmetinden söz ediyor. Şirket hem tabağı kırılanı hem de ona kendilerinden bahseden misafiri memnun ediyor ve ünü dilden dile dolaşıyor. Replacement Wares da mor olmayı böyle başarıyor.

12. Kargalardan ilham almak
Elektrik arızası onarmak riskli ve pahalı bir iştir. En büyük maliyet de elektriğin onarım sırasında kapatılmasından kaynaklanır. Haverfield Electric Team'de görevli Darryl Ed şarteli kapatmadan bu sorunu çözmüş. Hem de kargalardan ve sincaplardan ilham alarak. Haverfield firması elektrik kablolarını sistemi kapatmadan ve helikopterlerle çalışarak onarıyor. İşçiler helikoptere bağlı bir platformun üzerinde çalışıyor. Aynı zamanda patentli bir teknik olan bu yöntem geleneksel tamir yöntemlerine kıyasla zamandan ve maliyetten de tasarruf sağlıyor. Bence firmanın hiçbir müşterisi bu süper-zeki teknikten başkalarına söz etmekten kaçınmayacak.

13. Pembe saten bale ayakkabıları
Balerin Eliza Minden sürekli ağrıyan ayaklarından çok şikayetçiydi ve bu durumla bizzat kendisi ilgilenmeye karar verdi. Minden sekiz yıl süren bir Ar-Ge çalışmasının ardından uzay kapsüllerinde ve su altı araştırmaları malzemelerinde kullanılan maddelerden yapılan bale ayakkabılarını üretmeyi başardı. Devrim niteliğindeki bu ayakkabılar dışardan bakıldığında yine pembe satenden bir çift bale ayakkabısı gibi görünse de dans dünyasını adeta salladı.  Kısa sürede yırtılan, ses çıkaran ve son derece rahatsız olan piyasadaki bale ayakkabılarından (çoğu deri, kağıt, çuval bezi ve mukavvadan yapılıyor) uzaklaşan genç dansçılar Gaynor Minden ayakkabılarını tercih etmeye başladı. Normal dans ayakkabılarına kıyasla 3-5 kat daha dayanıklı olan bu ayakkabılar bugün dünya genelindeki 148 dans şirketinin yüzlerce üyesi tarafından kullanılıyor. Ayakkabıların parmak bölümünde 100 yıldır yeni bir tasarımın yapılmadığı bir dönemde ortaya çıkan  Minden ayakkabıları, bu markayı satan ayakkabı mağazalarının satışlarının da ikiye katlanmasını sağladı.

14. Pizza'dan ağzı yanan
Paket servis gıda sektörü için ısıtma sistemleri üreten bir firma olan CookTek önceleri paketlerin içine mıknatıslarla tutturulan küçük ısıtıcı pedler yerleştiriyordu. Daha sonra dışı polimer kaplı bir metal alaşımlı bir disk tarafından ısıtılan pizza kutuları geliştirildi. Ancak eve gelen pizza her zaman hemen yenebilmesi için fazla sıcak oluyordu. Ancak firma son dönemde geliştirdiği teknolojiyle bu soruna gerçekten sıkı bir çözüm getirdi. RFID (Radyo Frekanslı Tanımlama) adı verilen teknoloji pizza kutularına yerleştiği andan itibaren restaurant işletmecisi artık ürünüyle ilgili her şeyi takip edebiliyor. Pizzasının şu anda nerede olduğunu, teslimata ne kadar zaman kaldığını, o sırada hangi sıcaklıkta olduğunu biliyor. Yani pizza işinde artık mozzarellanın kalitesinden çok enformasyon birinci derecede önemli. Bu gelişme, 29 milyar dolarlık pizza pazarında uyandıracağı yankılar bakımından "mor" olmayı hak ediyor.

15. Ofisinizi kimin temizlediği sizce önemli mi?

Cincinnati merkezli bir temizlik şirketi olan Jancoa "mor" temizlik görevlisini yaratmak için harekete geçtiğinde sadece 10 personeli vardı. Uygulanan strateji sayesinde Jancoa tam 300 kişilik bir takım yaratmayı başardı. İşe aldığı herkese başlamadan önce 3 hafta izin kullandıran şirket, çalışanları arasında memnuniyet yaratmak için her şeyi yapıyor. Ev sahibi olmalarına yardım ediyor, arabalarına servis hizmeti sağlıyor, yol parası vermek yerine ulaşımlarını kendi araçlarıyla temin ediyor. Hepsine bir yabancı dili mutlaka öğretiyor. Doğru insanları işe alıp bir de onları en doğru biçimde eğiten şirketin cirosu ve elde ettiği müşteri memnuniyeti sürekli yükseliş kaydediyor. Personelin memnuniyeti müşteri memnuniyetini de beraberinde getirdiğinden işler hep yolunda gidiyor ve hizmette nasıl "mor" olunabileceğine iyi bir örnek teşkil ediyor.
Kaynak www.sirketdoktoru.net